Maurice Dequeeckerplein 1, 2100 Deurne
Voor liefhebbers van modernistische architectuur is Deurne het paradijs. De Unitaswoningen, het Atheneum, bibliotheek Couwelaar, de Braemblokken en verschillende woningen maken deel uit van deze bouwkunst. Ook het districtshuis van Deurne valt hieronder en is modern erfgoed.
Modernisme
Het ‘Huis van Deurne’ (het districtshuis van Deurne) bevindt zich aan het Maurice Dequeeckerplein en de Unolaan. Het is en blijft een gebouw met veel troeven en een eigen schoonheid. Deze modernistische kolos met een toren van 39 meter waakt al sinds 1964 over Deurne. Wie de tijd neemt om het gebouw grondig te bekijken kan moeilijk ontkennen dat het gaat om waardevolle architectuur. Het interieur is trouwens een zeldzaam voorbeeld van een intact bewaarde inrichting uit de vroege jaren 60.
Ontwerp
Eind jaren 40 besliste de gemeente Deurne om een nieuw gemeentehuis te bouwen. Burgemeester Maurice Dequeecker was niet de initiatiefnemer voor de bouw van een nieuw gemeentehuis in Deurne, dat was zijn voorganger Flor De Boey, burgemeester van 1945 tot 1954. Maar Dequeecker zal enorm veel tijd, energie en zorg besteden aan de realisatie ervan.
Architect Eduard Van Steenbergen (1889 – 1952) tekende het ontwerp in 1947 en stierf in 1952. Hij ontwierp onder andere de Unitas Tuinwijk, het Koninklijk Atheneum en het districtshuis van Deurne. Zijn zoon, Edward Van Steenbergen, werkte de plannen verder uit.
In 1948 legde Van Steenbergen een ontwerp voor van een groot gemeentehuis, berekend op een inwonersaantal van 100.000. Na het overlijden van de architect vroeg het college van burgemeester en schepenen zijn zoon Edward Van Steenbergen junior, ingenieur-architect, het ontwerp van zijn vader verder uit te werken. Het Rivierenhof leek voor de oprichting van het complex een ideaal bouwterrein.
Het ontwerp was een zakelijk modernistisch complex, met een administratieve en een representatieve vleugel (met raad- en trouwzaal) die op een centrale toren aansluit. Van Steenbergen ontwierp ook het interieur.
In 'Het Huis van Deurne', de toenmalige informatiebrochure die de Deurnenaren in 1964 informeerde over het nieuwe gemeentehuis, vermeldt Dequeecker een aantal weetjes met veel getallen:
“Het hele gebouw is onderkelderd. Hiervoor diende niet minder dan 5000 m³ aarde uitgegraven. Als bouwwijze werd betonskelet aangewend. Hiervoor werd 1400 m³ beton gebruikt, versterkt met 240 km ijzeren staven. Voor het bekleden van de buitenmuren met 230 m² witte kunststeen, bleek 1200 m³ metselwerk noodzakelijk. 150 deuren werden aangebracht waarvan 45 in glas. Voor de afwerking van de vloeren werden 3065 m² linoleum en 411 m² parket gelegd. De 196 ramen en 45 glazen deuren vergden 1267 m² glas. 16500 meter leidingen en 1300 lampen waren noodzakelijk voor de 650 verlichtingstoestellen. Voor de verwarming dienden 2762 meter leiding gelegd om de 241 radiatoren te bedienen. Tevens werden 490 kranen aangebracht.”
Op 20 oktober 1956 stonden minister van Binnenlandse Zaken Vermeylen, Antwerps gouverneur Declerck en burgemeester Dequeecker op het bouwterrein om plechtig de eerste steen te leggen.
Burgemeester Dequeecker plaatste ook een koker in de steen. In deze koker zit het boek Geschiedkundige flitsen van Deurne, muntstukken (Belgische franken en één gulden), de folder Fonds voor Oprichting en Verfraaiing van het nieuw Gemeentehuis, een plan van de gemeente, het eerste perspectief van het gemeentehuis door E. Van Steenbergen en de gelegenheidsrede van de burgemeester.
In 2021 was het 65 jaar geleden dat de eerstesteenlegging van het districts- of gemeentehuis plaatsvond.
In 1956 werd de eerste steen gelegd. Vier jaar later waren het administratieve gedeelte en de toren klaar en werden die al in gebruik genomen. Nog eens vier jaar later, in 1964, werd het protocollaire gedeelte rond de binnenkoer ingehuldigd.
Voor het districtshuis staat ook een kunstwerk (van Jozef Kets) met de naam 'Opwaarts'. Het beeld was een opdracht van de Dequeecker om de toenmalige groei van de bevolking in Deurne en het succes van het onderwijs in Deurne weer te geven. District Deurne is nu nog steeds het grootste district (na Antwerpen) qua inwoners.
Aan het begin van deze eeuw werd duidelijk dat het kantoorgebouw van het districtshuis niet meer voldeed aan de eisen van een hedendaags, klantvriendelijk onthaal. Deurne koos uit verschillende ontwerpen dat van het architectengenootschap CVBA Wauters & Ivo en Architectenbureau Steenmeijer en Baksteen. Dit genootschap wist als geen ander een antwoord te bieden op de huidige noden en tegelijk de sterke architectuur en de visie van Van Steenbergen te behouden, en in sommige zelfs te herstellen. Het gebouw is grotendeels oorspronkelijk gebleven, enkel het onthaal aan Maurice Dequeeckerplein werd verbouwd in 2002.
Op www.deurne.be/schattenvandeurne > Huis van Deurne vind je meer info over de bouw en de architecten en je krijgt een rondleiding in het districtshuis. De gidsen die je tekst en uitleg geven weten waarover ze praten: de tekst is namelijk gebaseerd op nota’s van architect Eduard Van Steenbergen, toenmalig burgemeester Maurice Dequeecker en het architectenbureau Steenmeijer en Baksteen voor de verbouwing in 2002.
Je kan het districtshuis van Deurne (huis van Deurne) ook via de app izi.TRAVEL ontdekken. Download de app op je smartphone of tablet en laat je leiden
(https://izi.travel/nl/1ab4-het-huis-van-deurne/nl?lang=nl).
Ontdek het districtshuis van Deurne door middel van een virtueel bezoek.
Klik met je muis op de hotspots en laat je verrassen met leuke weetjes!
We spelen een spel vandaag! De districtshuizen zijn er voor alle leeftijden en daar horen ravotters ook bij. Zo heeft elk monument zijn eigen plezante uitdagingen en opdrachten. Ben jij diegene die ze allemaal kan klaarspelen? Ontdek hier met welke je als eerste van start wil gaan!
Koffiebar Mokkakapot organiseert jaarlijks een stoelendans rond het districtshuis. Kan jij snel lopen? Hoe lang doe jij over een rondje rond het districtshuis?
OF:
Beeld je in dat jij de baas van Borgerhout bent. Beklim de trappen van de ingang en ga aan het balkon staan. Wat heb jij de bevolking van Borgerhout te vertellen?